Pedikür, ayak tırnaklarının ve ayak cildinin temizlik, kesim ve bakım uygulamasıdır. Fransızcadan dilimize geçen kelime, Latincede ayak anlamına gelen "pes" ile bakım anlamına gelen "cura" sözcüklerine dayanır. Pedikür çoğu zaman yaz ve sandalet mevsimiyle anılır, ancak ayaklar asıl bakımı kapalı ayakkabıların giyildiği aylarda ister. Bu rehber, pedikürün ne olduğunu, pedikür türlerini, evde pedikürün nasıl yapıldığını ve kapalı ayakkabı döneminde ayak tırnağı bakımını anlatır.
Pedikür Nedir ve Ne İşe Yarar?
Pedikür, ayak tırnaklarının kesilip şekillendirildiği, tırnak etinin ve topukların bakımının yapıldığı, istenirse tırnağa renk uygulandığı bir ayak bakımıdır. Amacı yalnız görünüm değildir. Düzenli bakım, ayak tırnağının yanlış yönde uzamasını, tırnak çevresinde sertleşen deriyi ve topuk çatlaklarını önlemeye yardımcı olur. Pedikür salonda yapılabildiği gibi doğru aletlerle evde de yapılır.
Pedikür ile Manikür Arasındaki Fark
Manikür ellere, pedikür ayaklara yapılan bakımdır. İki uygulamanın adımları benzerdir: temizlik, kesim, törpüleme, tırnak eti bakımı ve renk. Fark, ayağın yapısından gelir. Ayak tırnağı el tırnağından daha kalın ve serttir, ayak cildi de gün boyu vücut ağırlığını taşıdığı için topuk ve tabanda kalınlaşır. Bu yüzden pedikürde kesim tekniği farklıdır ve topuk bakımı uygulamanın önemli bir parçasıdır.
El ve ayakta aynı renk paletini taşımak, pedikürün en sevilen yanlarından biridir. P Caramel Bear jel tırnak, karamel ve bordo tonları ve ayı detayıyla sonbahar manikürüne eşlik eden sıcak bir pedikür sunar.
Pedikür Ne Sıklıkla Yapılır?
Ayak tırnağı el tırnağının yaklaşık yarısı hızında uzar ve tamamen yenilenmesi 12 ile 18 ay sürer. Bu yüzden pedikür için genellikle 3-4 haftalık bir aralık yeterli olur. Arada tırnakların uzunluğu ve kenarları kontrol edilir, topuklar düzenli nemlendirilir. Ayakta uzun saatler geçirenler, spor yapanlar ve topuk çatlağı yaşayanlar bakımı daha sık tekrarlar.
Pedikür Türleri Nelerdir?
Pedikür, amacına göre dört ana türe ayrılır: klasik pedikür, spa pedikür, medikal pedikür ve renk odaklı kalıcı oje ya da jel pedikür. Klasik ve spa pedikür bakım ve görünüm içindir. Medikal pedikür ise ayak sağlığına odaklanır ve bir uzman tarafından yapılır. Hangi türün seçileceği ayağın o anki ihtiyacına bağlıdır.
Klasik Pedikür
Klasik pedikür, temel ayak bakımıdır. Ayaklar ılık suda yumuşatılır, tırnaklar kesilip törpülenir, tırnak eti düzeltilir ve topuklar ovulur. Uygulama nemlendirmeyle ve istenirse renkle tamamlanır. Düzenli yapıldığında ayak tırnaklarını bakımlı ve düzgün tutar.
Spa Pedikür
Spa pedikür, klasik bakıma peeling, maske ve masaj gibi adımlar ekler. Amaç, bakımın yanında rahatlamaktır. Yoğun nem veren maskeler, kışın kuruyan ayak cildi için özellikle tercih edilir. Uygulama süresi klasik pedikürden uzundur.
Medikal Pedikür Nedir?
Medikal pedikür, ayak sağlığına odaklanan bir bakımdır ve podolog gibi ayak sağlığı uzmanlarınca yapılır. Uygulama ayağın incelenmesiyle başlar; tırnak, cilt ve basma sorunları değerlendirilir. Steril aletlerle ve çoğunlukla su kullanılmadan yapılan bu bakım, batık tırnak, kalınlaşmış tırnak, nasır ve sertleşmiş deri gibi durumlarda tercih edilir. Diyabeti olanlar, dolaşım sorunu yaşayanlar ve tırnağında enfeksiyon belirtisi görenler pedikürden önce hekime danışır.
Kalıcı Oje ve Jel Pedikür
Renk odaklı pedikürde bakımın ardından tırnağa uzun süre kalan bir renk uygulanır. Salonda kalıcı oje sıvı olarak sürülür ve lambada sertleştirilir. Yarı kürlenmiş jel şerit ise hazır bir jel katmanıdır: ayak tırnağının boyuna göre seçilir, yapıştırılır, fazlası törpülenir ve lambayla sabitlenir. Lambayla sabitlenen jel şerit 2-3 haftaya kadar kalıcılık sağlar ve çıkarırken tırnağa zarar vermez. Farklı desen ve tonlar pedikür jel tırnak koleksiyonunda bir arada yer alır.
| Tür | Amacı | Kim yapar? | Kimler için uygun? |
|---|---|---|---|
| Klasik pedikür | Temizlik, kesim, tırnak eti ve topuk bakımı | Güzellik salonu ya da evde kişinin kendisi | Düzenli ayak bakımı isteyen herkes |
| Spa pedikür | Bakımın yanında yoğun nem ve rahatlama | Güzellik salonu | Kuru ayak cildi olanlar, dinlenmek isteyenler |
| Medikal pedikür | Ayak sağlığı, sorunlu tırnak ve deri bakımı | Podolog ya da ayak sağlığı uzmanı | Batık ya da kalın tırnak, nasır, diyabet gibi durumlar |
| Kalıcı oje ve jel pedikür | Bakımın ardından uzun süre kalan renk | Salonda ya da jel şeritle evde | Haftalarca bakımlı görünüm isteyenler |
Evde Pedikür Nasıl Yapılır?
Evde pedikür; ayakların yumuşatılması, tırnakların düz kesilmesi, kenarların törpülenmesi, tırnak etinin ve topukların bakımıyla yapılır. Uygulama banyodan sonra daha rahat ilerler, çünkü tırnak ve cilt o sırada yumuşaktır. Temiz ve kişiye ait aletler kullanılır. Renk istenirse en son adımda uygulanır.
Evde pedikürün adımları şunlardır:
- Eski rengi temizle: Tırnaklarda kalan oje ya da renk temizlenir ve tırnağın durumu kontrol edilir.
- Ayakları yumuşat: Ayaklar 5-10 dakika ılık suda bekletilir. Su sıcak olmaz ve bekleme uzatılmaz; uzun bekletme cildi kurutur.
- Tırnakları düz kes: Ayak tırnağı, tırnak makası ya da ayak tırnağı kesiciyle küçük ve düz kesimlerle kısaltılır. Köşeler derin kesilmez.
- Kenarları törpüle: Kesimden sonra kalan keskin kenar, törpüyle tek yönde yumuşatılır.
- Tırnak etini düzelt: Tırnak eti kesilmez. Ölü deri yumuşatılır ve tahta çubukla nazikçe düzeltilir.
- Topukları ov: Kalınlaşmış topuk derisi, ponza taşı ya da topuk törpüsüyle hafif hareketlerle ovulur.
- Nemlendir: Ayaklara krem sürülür. Parmak aralarına krem sürülmez; bu bölgede kalan nem mantar oluşumuna zemin hazırlar.
- Rengi uygula: Renk uygulanacaksa tırnak yüzeyi yağdan arındırılır ve tamamen kurur. Parmak ayırıcı, rengin komşu parmağa değmesini önler.
Kenarları düzeltirken törpünün yönü ve açısı tırnak nasıl törpülenir yazısında anlatılır. Tırnak çevresinde sertleşen deri için ölü deri çıkarıcı jel, renk uygulaması için de pedikür parmak ayırıcı işi düzenli tutar.
Ayak Tırnakları Nasıl Kesilir?
Ayak tırnakları düz kesilir. Köşelerin yuvarlatılması ya da derin kesilmesi, tırnağın yanlardan ete doğru uzamasına ve batmaya yol açabilir. Tırnak parmak ucu hizasında bırakılır; çok kısa kesilen tırnak da batma riskini artırır. Kalın tırnaklar ılık suda yumuşatıldıktan sonra tek seferde değil, birkaç küçük kesimle kısaltılır.
Tırnak kenarında kızarıklık, şişlik ya da akıntı varsa kesim evde düzeltilmeye çalışılmaz. Bu belirtiler batık tırnağın ya da enfeksiyonun işareti olabilir ve hekim ya da podolog tarafından değerlendirilir.
Pedikürde Hijyen
Pedikür aletleri kişiye özel kullanılır ve her uygulamadan sonra temizlenip dezenfekte edilir. Salonda ayak banyosunun ve aletlerin her müşteri için sterilize edilip edilmediği sorulur. Tırnak etini kesmek mikropların cilde girmesine yol açabildiği için önerilmez. Ayakta yara ya da çatlak varsa bakım, o bölge iyileşene kadar ertelenir.
Kapalı Ayakkabı Döneminde Ayak Tırnağı Bakımı Nasıl Yapılır?
Kapalı ayakkabı döneminde ayak tırnağı bakımı üç şeye dayanır: ayakları kuru tutmak, tırnağa baskı yapmayan ayakkabı seçmek ve kuruyan cildi düzenli nemlendirmek. Sonbahar ve kışta ayaklar gün boyu çorap ve ayakkabının içinde kalır. Isı ve nem birleşince mantar için uygun bir ortam oluşur, dar burunlu ayakkabılar da tırnağa sürekli baskı yapar. Ayaklar bu dönemde görünmediği için bakım çoğu zaman ihmal edilir.
Ayakları Kuru ve Havadar Tutmak
Çoraplar her gün değiştirilir; terleyen ya da ıslanan çorap gün içinde de yenilenir. Pamuklu ya da nemi dışarı atan çoraplar ayağın nefes almasına yardımcı olur. Aynı ayakkabıyı her gün giymek yerine çiftler sırayla giyilir; böylece her çift tamamen kurur. Duştan sonra parmak araları özenle kurulanır. Ayak tırnağında renk değişimi, kalınlaşma ya da tırnağın yatağından ayrılması fark edilirse tırnak bir dermatoloğa gösterilir. Olası sebepler tırnak sararması neden olur yazısında anlatılır.
Doğru Ayakkabı ve Tırnak Baskısı
Dar ve sivri burunlu ayakkabılar parmakları sıkıştırır ve tırnağa sürekli baskı yapar. Bu baskı, tırnak altında morarmaya, tırnağın kenarlardan ete batmasına ve kalınlaşmasına yol açabilir. Burun kısmında parmakların rahat hareket ettiği ayakkabılar tercih edilir. Uzun bırakılan ayak tırnağı da ayakkabının ucuna çarpar; parmak ucu hizasında düz kesim bu yüzden kapalı ayakkabı döneminde daha da önemlidir.
Topuk ve Tırnak Etinde Kış Kuruluğu
Soğuk hava, kalorifer ve kalın çoraplar ayak cildini kurutur. Topuklarda çatlak ve tırnak çevresinde sertleşmiş deri bu dönemde sık görülür. Akşamları topuklara yoğun bir krem sürülür ve üzerine pamuklu çorap giyilir. Tırnak etine birkaç damla bakım serumu ya da yağ uygulamak çevredeki deriyi yumuşak tutar; tırnak eti bakım serumu bu akşam rutinine eşlik eder.
Kapalı Ayakkabıda Pedikür Rengi
Ayaklar görünmese de pedikür rengi bakımlı hissetmenin bir parçasıdır. Sonbahar ve kış aylarında bordo, kahve, hardal ve sütlü tonlar öne çıkar. P Maple jel tırnak, bordodan hardala uzanan beş yaprak tonuyla mevsimin paletini tek bir pedikürde toplar. Ten tonuna yakın, yumuşak bir geçiş arayanlar için P Marsala Mood jel tırnak sade bir seçenektir. Bordo ailesinin pedikürdeki yorumları bordo tırnak modelleri yazısında yer alır.
Renk uygulanmadan önce tırnağın sağlıklı göründüğü kontrol edilir. Tırnakta lekelenme, kalınlaşma ya da ayrılma varsa renk sorunu yalnızca gizler. Bu durumda önce tırnağın bir uzman tarafından değerlendirilmesi gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Pedikür nedir?
Pedikür, ayak tırnaklarının kesilip şekillendirildiği, tırnak etinin ve topukların bakımının yapıldığı ayak bakımıdır. İstenirse bakımın sonunda tırnağa renk uygulanır. Salonda ya da doğru aletlerle evde yapılır.
Manikür ile pedikür arasındaki fark nedir?
Manikür ellere, pedikür ayaklara yapılan bakımdır. Adımlar benzerdir, ancak ayak tırnağı daha kalın olduğu için düz kesilir ve pedikürde topuk bakımı da yer alır.
Pedikür ne sıklıkla yapılmalı?
Ayak tırnağı el tırnağından yavaş uzadığı için 3-4 haftada bir pedikür genellikle yeterlidir. Arada tırnak uzunluğu kontrol edilir ve topuklar düzenli nemlendirilir.
Medikal pedikür nedir, kimler yaptırmalı?
Medikal pedikür, podolog gibi ayak sağlığı uzmanlarının steril aletlerle yaptığı, sağlık odaklı ayak bakımıdır. Batık ya da kalınlaşmış tırnak, nasır, topuk çatlağı ve diyabet gibi durumlarda tercih edilir.
Ayak tırnakları nasıl kesilmeli?
Ayak tırnakları düz kesilir ve parmak ucu hizasında bırakılır. Köşeler yuvarlatılmaz ve derin kesilmez. Kesimden sonra keskin kenar törpüyle yumuşatılır.
Kışın pedikür yapılır mı?
Evet. Kapalı ayakkabı döneminde ayaklar ısı, nem ve baskı altında kalır. Düzenli kesim, ayakları kuru tutma ve nemlendirme bu dönemde tırnak ve topuk sorunlarını önlemeye yardımcı olur.